CAATSA مخفف عبارت Countering America’s Adversaries Through Sanctions Act به معنای «قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم‌ها» است. این قانون در ۲ اوت ۲۰۱۷ با رأی قاطع کنگره آمریکا تصویب و توسط رئیس‌جمهور وقت، دونالد ترامپ، امضا شد.
هدف اصلی CAATSA افزایش فشار اقتصادی و مالی بر ایران، روسیه و کره شمالی از طریق گسترش تحریم‌ها و تقویت تحریم‌های ثانویه (Secondary Sanctions) بود. بر اساس این قانون، حتی بانک‌ها، شرکت‌ها و مؤسسات مالی غیرآمریکایی نیز در صورت انجام برخی معاملات با اشخاص یا نهادهای تحریم‌شده، ممکن است خود در معرض تحریم آمریکا قرار گیرند. به همین دلیل، امروزه بسیاری از بانک‌ها، EMIها و شرکت‌های بین‌المللی، ریسک‌های ناشی از CAATSA را در ارزیابی‌های تطبیق (Compliance) خود لحاظ می‌کنند.
اما CAATSA با قوانین قبلی تفاوت‌های مهمی دارد:
🔹 قانون داماتو (ILSA/ISA) – ۱۹۹۶ نخستین قانون مهم تحریم‌های ثانویه علیه ایران بود که عمدتاً سرمایه‌گذاری خارجی در صنعت نفت و گاز ایران را هدف قرار می‌داد.
🔹 U-Turn قانون نبود، بلکه مجوزی در نظام بانکی آمریکا بود که تا سال ۲۰۰۸ اجازه می‌داد برخی پرداخت‌های دلاری مرتبط با ایران به‌صورت غیرمستقیم از طریق بانک‌های آمریکایی تسویه شوند. با لغو این مجوز، دسترسی ایران به تسویه دلاری تقریباً به‌طور کامل قطع شد.
🔹 CAATSA – ۲۰۱۷ برخلاف قوانین پیشین که بیشتر بر یک بخش یا فعالیت خاص متمرکز بودند، CAATSA دامنه بسیار گسترده‌تری دارد. این قانون علاوه بر ایران، روسیه و کره شمالی را نیز پوشش می‌دهد و ریسک همکاری با اشخاص و نهادهای تحریم‌شده را برای بانک‌ها و شرکت‌های سراسر جهان به‌طور قابل توجهی افزایش داده است.